Naukowcy z University of California w Los Angeles poddali analizie 31 długoterminowych badań dotyczących przebiegu diet. Okazało się, że około dwie trzecie osób, które schudły na diecie odzyskało poprzednią wagę w ciągu czterech lub pięciu lat. Kobiety, które chcą schudnąć znają te bolesne statystyki aż za dobrze. To jak jazda kolejką górską. Góra, dół, góra, dół. Kolejna porażka jest powodem smutku i frustracji.
Bardzo duże wahania wagi to nie tylko problem emocjonalny, ale i zdrowotny. Szybkie przybieranie na wadze to obciążenie dla serca. Ciśnienie krwi podobnie jak poziom cholesterolu wzrasta. Rośnie również ryzyko wystąpienia cukrzycy, osteoporozy, depresji, niedokrwiennej choroby serca, a nawet nowotworów.
Zrozumieć metabolizm
Chociaż niewielkie wahania masy ciała są normalne, to większe niż 5 kg są już niezdrowe. Eksperci uważają, że efekt jo-jo to najczęściej wynik zbyt restrykcyjnej diety. Badania jednoznacznie wskazują, że osoby, które odchudzały się na bardzo niskokalorycznych dietach znacznie szybciej i w większym stopniu wracały do wyjściowej masy ciała w porównaniu do osób, które trzymały się bardziej zrównoważonego planu. Stosujemy te najbardziej restrykcyjne i niskokaloryczne diety, ponieważ jesteśmy nastawieni na szybkie, natychmiastowe wyniki. Jednak jeśli jedno dnia jemy średnio około 2 500 kcal, a drugiego przechodzimy na dietę 1 200 kcal, to już po zwiększeniu jej do 1 300 zaczniemy odkładać tą niewielką wydawałoby się nadwyżkę energii w postaci tkanki tłuszczowej. Dla organizmu to szok, dlatego mobilizuje wszystkie siły, aby zmniejszyć zużycie energii. Ale nawet na rozsądnej diecie ciało niechętnie pozbywa się zapasów tłuszczu. Wbrew pozorom to zbawienny efekt trwającej wiele tysięcy lat ewolucji, podczas której organizm wytwarzał mechanizmy przeciwdziałające spadkowi masy ciała w czasach głodu lub niedostatku pożywienia. Szybsze okładanie tkanki tłuszczowej po okresie niskokalorycznej diety, to metaboliczna rekompensata za utratę wagi. Jeśli zmniejszymy masę ciała o 10 %, możemy oczekiwać, że tempo przemiany materii spadnie o 11 do 15 %.
Ciało ,,postrzega” dietę jako zagrożenie
Dieta to dla organizmu zaburzenie równowagi, do której nieustannie dąży, dlatego będzie się jej przeciwstawiać. Efekt jo-jo może faktycznie zmienić fizjologię organizmu. Im więcej przebytych diet, tym trudniej stracić na wadze. Powodem tego jest m. in. zwiększenie wydzielania hormonu głodu- greliny i spadek hormonu sytości- leptyny, która hamuje pobieranie pokarmu i zwiększa wydatek energetyczny organizmu. Do efektu jo-jo może się również przyczynić emocjonalne jedzenie. Osoby, które zajadają emocje takie jak stres czy samotność mogą mieć większe skłonności do odzyskiwania wagi.