Głównym założeniem diet niskowęglowodanowych jest ograniczenie spożycia węglowodanów na korzyść tłuszczów lub białek. Do diet niskoweglowodanowych należy dieta Atkinsa (wysokobiałkowa) oraz dieta Kwaśniewskiego (wysokotłuszczowa).
Do zaleceń Diety Atkinsa oraz jej podobnych, takich jak Zone, Protein Power czy Sugar Busters należy: spożycie białka w ilości 71–161 g/dobę, spożycie węglowodanów w granicach 7–56 g/dobę, co stanowi 3–16% całkowitego dziennego zapotrzebowania na energię.
Zasady diet niskoweglowodanowych
Produktami zalecanymi są sery, jaja, mięso, ryby, warzywa o niskiej zawartości węglowodanów, olej, masło. Zabronione jest spożycie alkoholu, makaronów, chleba, owoców i warzyw bogatych w cukry.
Dieta Kwaśniewskiego nakazuje nieograniczone spożycie tłuszczów, przy limitowanym spożyciu węglowodanów, owoców i warzyw. Zaleca się spożywanie minimum czterech jaj na dobę, galaret mięsnych, podrobów, tłustych rosołów, tłustej wieprzowiny, tłustego drobiu, wędlin, dużych ilości smalcu i masła, wysokotłuszczowego mleka oraz śmietany. Dieta wyklucza cukier, miód, wyroby cukiernicze, pieczywo, kasze, ryż, ziemniaki i potrawy mączne, przetwory owocowe, owoce, za wyjątkiem agrestu, malin, jeżyn, poziomek, które można spożywać w ilości do 300 g dziennie.
Analiza ponad 100 badań dotyczących diet niskowęglowodanowych, prowadzonych pomiędzy 1966 a 2003 rokiem wykazuje, że ubytek masy ciała wiąże się z ograniczeniem przyjmowania kalorii, a nie z redukcją spożycia węglowodanów.
Jak działają diety niskowęglowodanowe?
Utrata masy ciała na początku kuracji jest większa niż w przypadku stosowania diety ubogoenergetycznej. Nie jest to jednak skutek ubytku tkanki tłuszczowej, lecz efekt wydalania z moczem związków ketonowych, powstających nadmiernie podczas stosowania diety. Woda zużywana jest również podczas procesu wykorzystywania glikogenu zmagazynowanego w wątrobie i mięśniach na cele energetyczne, co powoduje spadek masy mięśniowej.
Osoby charakteryzujące się największym wyjściowym stopniem otyłości, najdłużej stosujące dietę z największym deficytem energetycznym, tracą najwięcej kilogramów. Jednak redukcja masy ciała jest niewielka w stosunku do wyjściowego stopnia otyłości.
Negatywne skutki stosowania diety
Długofalowe stosowanie diet niskowęglowodanowych może mieć negatywny wpływ na zdrowie i przyczynić się do powstania kamicy nerkowej, osteoporozy, zaburzeń poziomu hemoglobiny oraz glukozy we krwi, hiperurykemii oraz uszkodzić nerki. Powoduje to również wiele mniej groźnych, ale uciążliwych dla pacjenta dolegliwości takich jak zaparcia, bóle głowy, nieświerzy oddech, biegunki tłuszczowe oraz negatywne zmiany emocjonalne. Wynika to z ,,niedożywienia” mózgu, który podobnie jak erytrocyty wykorzystuje glukozę jako jedyny substrat energetyczny.
Dieta Atkinsa jest potępiana przez środowiska naukowe m.in. American Heart Association i Amercian Diabetes Association, ze względu na brak poprawy parametrów lipidowych, a co za tym idzie- stanu zdrowia oraz trudności z utrzymaniem uzyskanej masy ciała.
dietetyk Agnieszka Kopacz
e-mail: agnieszka@kalorynka.pl
